Rockford przekopuje się przez ziemię, zbiera diamenty i ucieka spod spadających głazów. Boulder Dash to jedna z tych gier, które pamięta się po latach – po charakterystycznym dźwięku zbieranych kamieni, po panice, gdy głaz stacza się prosto na bohatera, i po satysfakcji, gdy w ostatniej sekundzie otwiera się wyjście. Wszystko zaczęło się w 1984 roku na małym Atari.
Narodziny gry
Boulder Dash stworzyli Peter Liepa i Chris Gray, a w 1984 roku wydała go amerykańska firma First Star Software. Pierwszą platformą były komputery Atari 8-bit, a wkrótce pojawiły się wersje na Commodore 64, ZX Spectrum, Amstrada CPC, Apple II, MSX i wiele innych. Gra zdobyła ogromną popularność także w Polsce, gdzie małe Atari i C64 królowały w domach pod koniec lat 80. Seria rozrosła się do kilkunastu oficjalnych odsłon, a nieoficjalnych klonów powstały setki.
Listę wszystkich odsłon serii znajdziesz w haśle Boulder Dash w Wikipedii.
Zasady: kopanie, diamenty i fizyka głazów
Każda jaskinia to plansza wypełniona ziemią, przez którą Rockford może kopać korytarze. W jaskini leżą diamenty i głazy. Aby otworzyć wyjście, trzeba zebrać określoną liczbę diamentów w wyznaczonym czasie. Kluczem jest prosta fizyka:
- głazy i diamenty spadają, gdy pod nimi zrobi się puste miejsce,
- leżące na sobie kamienie staczają się na boki, jeśli obok jest wolna przestrzeń,
- spadający głaz zabija Rockforda, ale stojący nad nim nieruchomo – nie,
- głazy można pchać w poziomie, jeśli za nimi jest wolne miejsce.
Z tych zasad wynikają niezliczone sytuacje: łańcuchowe osunięcia, zablokowane przejścia, diamenty, do których trzeba się dostać od spodu, i pułapki zastawione przez projektanta poziomu.
Mieszkańcy jaskiń
W jaskiniach Rockford spotyka przeciwników, którzy poruszają się wzdłuż ścian. Świetliki zabijają przy dotknięciu i wybuchają, gdy spadnie na nie głaz. Motyle po zmiażdżeniu zamieniają się w diamenty – na niektórych planszach to jedyny sposób na zebranie wymaganej liczby kamieni. Do tego dochodzi ameba, która rozrasta się po jaskini i zamienia w diamenty, jeśli zostanie zamknięta, lub w głazy, jeśli urośnie zbyt duża, oraz magiczna ściana, która przez pewien czas zamienia przelatujące przez nią głazy w diamenty i odwrotnie.
Dlaczego Boulder Dash jest tak dobry?
Gra łączy zręczność z logiką w sposób, który rzadko się udaje. Na części plansz liczy się szybkość i refleks, na innych – planowanie każdego ruchu. Czas na ukończenie jaskini jest ograniczony, więc nie da się w nieskończoność analizować sytuacji. Każda z 16 jaskiń oryginału (oznaczonych literami od A do P) ma własny pomysł, a między nimi pojawiają się krótkie plansze bonusowe. Poziom trudności można wybrać na starcie, a wyższe poziomy wymagają już mistrzowskiego opanowania fizyki gry.
Remake’i i scena fanów
W 1986 roku ukazał się Boulder Dash Construction Kit – edytor pozwalający budować własne jaskinie. Od tego momentu fani tworzyli tysiące nowych plansz, a na scenie Atari i Commodore regularnie pojawiały się nowe zestawy poziomów. Powstały też liczne remake’i na PC, w tym wersje 3D przygotowywane przez miłośników gry. Polscy fani również mieli swój wkład – w serwisie classic-games.pl ukazał się przed laty opis pracy nad amatorskim remake’iem Boulder Dash w 3D. Współcześnie gra wciąż doczekuje się oficjalnych reedycji na nowe platformy.
Boulder Dash a inne klasyki
Pomysł kopania w ziemi i spadających kamieni pojawił się wcześniej m.in. w automacie Dig Dug i w grach typu „Mr. Do!”, ale to Boulder Dash dopracował go w kompletny system łamigłówek. Gra zainspirowała wiele tytułów, m.in. Supaplex i Emerald Mine na Amigę. Podobny charakter mają Lode Runner (złoto, drabiny i zakopywanie strażników) oraz Sokoban, w którym zręczność zastępuje czysta logika.
Jak zagrać dziś?
Oryginalne wersje uruchomisz w emulatorach – Atari XL/XE w Altirrze (poradnik: jak zagrać w gry z Atari XL/XE w Windows), a Commodore 64 w VICE – z kopii własnych nośników. Właściciel marki wydawał też oficjalne odsłony na współczesne platformy, a w sieci dostępne są darmowe, fanowskie gry inspirowane oryginałem.
Zobacz również nasze teksty o emulatorze MAME i o legalnych źródłach klasyki.
Porady dla początkujących górników
Pierwsze jaskinie Boulder Dash szybko uczą szacunku do spadających głazów. Kilka zasad ułatwia przetrwanie. Po pierwsze, nigdy nie zatrzymuj się bezpośrednio pod luźnym kamieniem – wystarczy, że zabierzesz ziemię spod niego, a za chwilę spadnie. Po drugie, kop korytarze tak, by zawsze mieć drogę ucieczki w bok. Po trzecie, obserwuj zegar: zbyt wolne planowanie kończy się utratą życia tak samo jak głaz na głowie.
Warto też wykorzystywać przeciwników. Świetlik zmiażdżony głazem wybucha i niszczy ściany wokół siebie, co pozwala otworzyć drogę do zamkniętych części jaskini. Motyle po zniszczeniu zostawiają diamenty, więc na niektórych planszach opłaca się celowo zrzucać na nie kamienie. Jeśli wymagana liczba diamentów wydaje się nieosiągalna, rozejrzyj się za amebą lub magiczną ścianą – często to one są kluczem do rozwiązania jaskini.
Najczęstsze pytania
Kto stworzył Boulder Dash?
Grę stworzyli Peter Liepa i Chris Gray, a wydała ją w 1984 roku firma First Star Software. Pierwszą platformą były komputery Atari 8-bit.
Jak zdobyć diamenty z motyli w Boulder Dash?
Motyla trzeba zmiażdżyć spadającym głazem. Po wybuchu w jego miejscu pojawiają się diamenty.
Ile jaskiń ma oryginalny Boulder Dash?
Oryginał ma 16 jaskiń oznaczonych literami od A do P oraz 4 krótkie plansze bonusowe, a każdą z nich można przejść na kilku poziomach trudności.
Zdjęcie główne: Atari 800XL – komputer, na którym zadebiutował Boulder Dash. Fot. Evan-Amos, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Jak oceniasz ten tekst?
Nikt jeszcze nie ocenił tego tekstu – bądź pierwszy.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
