Jak łatwo zagrać w gry z Atari XL/XE w Windows
Atari 65XE, 800XL czy 130XE to dla wielu polskich graczy pierwszy komputer w domu. Małe Atari było w Polsce wyjątkowo popularne pod koniec lat…
Czytaj więcej1 player · start
Gry retro, które wciąż mają moc
Klasyki z automatów, Atari, Commodore i Pegasusa, emulacja na współczesnym sprzęcie, kolekcjonerstwo i historia gier. A obok – to, w co gra się dziś.
01Select platform
Wybierz platformę
Kliknij kartridż, żeby zobaczyć rok premiery, polecany emulator i tekst na dobry początek.
Atari XL/XE
- Premiera
- 1983
- Rodzaj
- komputer 8-bit
- Emulator
- Altirra, Atari800
W Polsce jeden z najpopularniejszych komputerów końca lat 80. Gry ładowano głównie z kaset, a scena wydaje nowe tytuły do dziś.
Czytaj dalejCommodore 64
- Premiera
- 1982
- Rodzaj
- komputer 8-bit
- Emulator
- VICE
Jeden z najlepiej sprzedających się modeli komputerów w historii, słynny z układu dźwiękowego SID i ogromnej biblioteki gier.
Czytaj dalejZX Spectrum
- Premiera
- 1982
- Rodzaj
- komputer 8-bit
- Emulator
- Fuse
Brytyjski komputer Sinclaira z gumową klawiaturą. Kolorowa grafika z ograniczeniem barw w blokach 8×8 pikseli nadała grom rozpoznawalny styl.
Czytaj dalejAmiga 500
- Premiera
- 1987
- Rodzaj
- komputer 16-bit
- Emulator
- WinUAE, FS-UAE
Grafika i dźwięk wyprzedzające konkurencję o lata. Do emulacji potrzebny jest Kickstart (np. z pakietu Amiga Forever) albo zamiennik AROS.
Czytaj dalejNES / Pegasus
- Premiera
- 1983
- Rodzaj
- konsola 8-bit
- Emulator
- Mesen
Famicom zadebiutował w Japonii w 1983 roku. W Polsce lat 90. królowały jego klony, przede wszystkim Pegasus.
Czytaj dalejGame Boy
- Premiera
- 1989
- Rodzaj
- konsola przenośna
- Emulator
- mGBA, SameBoy
Monochromatyczny ekran, cztery paluszki AA i Tetris w zestawie – przenośna konsola, która zdefiniowała gatunek.
Czytaj dalejAutomaty
- Premiera
- 1971+
- Rodzaj
- automaty do gier
- Emulator
- MAME
Od Ponga, przez Space Invaders i Pac-Mana, po bijatyki lat 90. Projekt MAME dokumentuje i emuluje tysiące płyt automatów.
Czytaj dalejPC / MS-DOS
- Premiera
- 1981
- Rodzaj
- komputer osobisty
- Emulator
- DOSBox, DOSBox Staging
Przygodówki, strategie i pierwsze strzelanki 3D. Wiele klasyków jest dziś legalnie dostępnych w sklepach cyfrowych z gotową konfiguracją DOSBoksa.
Czytaj dalej02Pixel perfect
Kalkulator skalowania całkowitego
Ostre piksele w emulatorze uzyskasz, gdy obraz gry powiększysz całkowitą liczbę razy. Wybierz rozdzielczość gry i ekranu – policzymy największą skalę, wynikową rozdzielczość i czarne ramki.
Wzór: skala = najmniejsza z wartości ⌊szerokość ekranu ÷ szerokość gry⌋ i ⌊wysokość ekranu ÷ wysokość gry⌋. Opcja 4:3 rozciąga obraz w poziomie do proporcji telewizora, więc w poziomie skala nie jest już całkowita.
03New game
Nowe w serwisie
Od Tank Battalion przez Battle City aż do Tank Force
Czołg, ceglane mury, orzeł do obrony i fale wrogich pojazdów – tak wyglądała jedna z najczęściej uruchamianych gier na polskich Pegasusach. Battle City, znane…
Czytaj więcej
MAME – emulator automatów do gier: instalacja i konfiguracja
Automaty do gier z lat 70., 80. i 90. – od Pac-Mana i Galaxiana po bijatyki z początku lat 90. – zniknęły z większości…
Czytaj więcej
Lode Runner – klasyka ze złotem, drabinami i strażnikami
Mały ludzik biega po drabinach i linach, zbiera złoto, a ścigających go strażników zakopuje w wykopanych dziurach. Lode Runner to jedna z najbardziej wpływowych…
Czytaj więcej
Moon Patrol – księżycowy łazik i pionier paralaksy
Księżycowy łazik podskakuje na kraterach, strzela jednocześnie przed siebie i w górę, a w tle przesuwają się kolejne warstwy gór. Moon Patrol z 1982…
Czytaj więcej
Galaxian – kosmiczna klasyka automatów Namco
Kolorowa formacja obcych kołysze się u góry ekranu, a pojedyncze statki co chwilę odrywają się od szyku i nurkują w stronę gracza. Galaxian z…
Czytaj więcej04Level select
Dziesięć dat, które zmieniły gry
- 1972PongAutomat Atari rozpoczyna boom na gry wideo w barach i salonach.
- 1978Space InvadersTaito wprowadza do salonów fale kosmitów i tabelę wyników.
- 1980Pac-ManNamco tworzy pierwszego bohatera gier wideo rozpoznawalnego na całym świecie.
- 1982C64 i ZX SpectrumKomputery domowe trafiają do milionów domów w Europie.
- 1983FamicomNintendo wydaje w Japonii konsolę, którą Polska pozna jako Pegasusa.
- 1984Tetris i Boulder DashW Moskwie powstaje Tetris, a na Atari debiutuje Rockford.
- 1987Amiga 500Szesnastobitowa grafika i dźwięk zmieniają oczekiwania graczy.
- 1989Game BoyPrzenośna konsola Nintendo sprzedaje się w zestawie z Tetrisem.
- 1993Doomid Software spopularyzowało strzelanki z widokiem z pierwszej osoby.
- 1997MAMERusza projekt, który ratuje oprogramowanie automatów przed zapomnieniem.
05Options
Ściąga: czym uruchomić stare gry
Sprawdzone emulatory dla najpopularniejszych platform, obsługiwane formaty plików i to, czy potrzebujesz plików systemowych. Szczegóły w dziale Emulacja.
| Platforma | Emulator | Pliki gier | ROM-y systemowe |
|---|---|---|---|
| Atari XL/XE | Altirra | .xex, .atr, .cas, .car | niepotrzebne – wbudowane zamienniki |
| Commodore 64 | VICE | .d64, .t64, .prg, .tap | dołączone do programu |
| ZX Spectrum | Fuse | .tap, .tzx, .z80, .sna | dołączone do programu |
| Amiga | WinUAE / FS-UAE | .adf, .ipf, .hdf | Kickstart lub zamiennik AROS |
| NES / Famicom | Mesen | .nes | niepotrzebne |
| Game Boy / Color | mGBA, SameBoy | .gb, .gbc | niepotrzebne |
| Automaty | MAME | archiwa .zip | dla części gier BIOS (np. Neo Geo) |
| MS-DOS | DOSBox Staging | katalogi, obrazy .iso / .cue | niepotrzebne |
06Bonus stage
Mit czy fakt?
Szkolne legendy i prawdziwe historie z czasów kaset i kartridży. Zgadnij, potem odkryj odpowiedź.
Dmuchanie w kartridż naprawia grę, która się nie uruchamia.
Mit
Pomagało raczej ponowne włożenie kartridża. Wilgoć z oddechu sprzyja korozji styków – lepiej przetrzeć je alkoholem izopropylowym.
Pac-Man w Japonii nazywał się Puck Man.
Fakt
Gra zadebiutowała w 1980 roku jako Puck Man. Na rynek amerykański nazwę zmieniono na Pac-Man.
Atari zakopało niesprzedane kartridże na pustyni.
Fakt
Wykopaliska na wysypisku w Alamogordo w Nowym Meksyku w 2014 roku potwierdziły, że w 1983 roku trafiły tam gry Atari, w tym E.T.
Tetris powstał na Game Boya.
Mit
Pierwsza wersja Tetrisa powstała w 1984 roku w Moskwie na komputerze Elektronika 60. Game Boy dostał grę w 1989 roku.
Po 1000 punktów w „jajeczkach” wyświetla się kreskówka.
Mit
To szkolna legenda. Licznik w grze Elektronika IM-02 po prostu wraca do zera.
Gry z kaset na Atari wczytywały się nawet kilkanaście minut.
Fakt
Przy standardowej prędkości magnetofonu duże programy ładowały się bardzo długo. Systemy turbo wielokrotnie skracały ten czas.
07Save game
Kupujesz stary komputer lub konsolę?
Lista, którą warto przejść przy zakupie używanego sprzętu retro. Zaznaczenia zapisują się w Twojej przeglądarce.
0 / 10 sprawdzonych
Więcej o naprawach i konserwacji w dziale Sprzęt retro, a o wycenie i stanie wydań – w Kolekcjonerstwie.
08Continue?
Z archiwum classic-games.pl
Tematy, o których czytelnicy dawnego bloga pytali najczęściej – opracowane od nowa, pod tymi samymi adresami.
- 01Stare gry do pobranialegalne źródła klasyki
- 02Atari XL/XE w WindowsAltirra krok po kroku
- 03MAMEautomaty na domowym PC
- 04Battle Cityod automatu do Pegasusa
- 05Duchy z Pac-Manajak myślą Blinky i spółka
- 06Ruskie jajeczka„Nu, pogodi!” z bliska
- 07Boulder Dashkopanie diamentów od 1984
- 08Słowniczek retrood ATR do XEX
09Player 2
A w co gra się dziś?
Współczesne gry, konsole i sprzęt – z perspektywy kogoś, kto pamięta, jak to się zaczęło.
Czy emulacja starych gier jest legalna?
Same emulatory, takie jak MAME, VICE czy Altirra, są legalnymi programami. Kwestia prawna dotyczy plików z grami: legalnie możesz korzystać z gier udostępnionych za darmo przez właścicieli praw, z gier homebrew, z oficjalnych reedycji oraz z kopii zapasowych własnych nośników.
Od czego zacząć przygodę z grami retro?
Najprościej od kompilacji klasyków na współczesne konsole i PC albo od darmowego emulatora jednej platformy, którą pamiętasz z dzieciństwa. Gdy złapiesz bakcyla, możesz pomyśleć o oryginalnym sprzęcie – najlepiej sprawdzonym i z wymienionymi kondensatorami.
Jaki emulator wybrać na początek?
Jeśli chcesz grać w wiele platform w jednym programie, wybierz RetroArch. Jeśli zależy ci na wierności i prostocie, lepsze są emulatory dedykowane: Altirra dla Atari XL/XE, VICE dla Commodore 64, Mesen dla NES-a, MAME dla automatów i DOSBox dla gier z MS-DOS.
Czy starą konsolę podłączę do nowego telewizora?
Zwykle tak, ale nowe telewizory często nie mają wejścia antenowego dla sygnału analogowego ani wejścia kompozytowego. Wtedy potrzebny jest konwerter do HDMI lub skaler. Pistolety świetlne działają wyłącznie z telewizorami kineskopowymi.
Gdzie kupić stare gry i konsole w Polsce?
Na giełdach i targach retro, w serwisach aukcyjnych i ogłoszeniowych oraz w sklepach specjalizujących się w sprzęcie retro. Stare gry na PC najwygodniej kupić w sklepach cyfrowych, takich jak GOG, gdzie są przygotowane do uruchomienia na współczesnych systemach.
Czym różni się remake od remastera?
Remaster to odświeżona wersja gry oparta na oryginalnym kodzie lub zasobach – z lepszą grafiką, dźwiękiem i obsługą nowych rozdzielczości. Remake to gra zbudowana od nowa, często na nowym silniku, która zachowuje fabułę i założenia oryginału, ale może zmieniać mechanikę.
O serwisie Classic Games
Pod tym adresem od 2013 roku działał blog o klasycznych grach – z recenzjami tytułów z Atari i Commodore, relacjami z imprez „Dawne Komputery i Gry” i rozmowami z twórcami. Dziś kontynuujemy tę tematykę jako serwis o grach retro i współczesnym gamingu. Piszemy rzeczowo, podajemy źródła i polecamy wyłącznie legalne sposoby grania w klasyki.